Hatırlıyorum da ilköğretimin başlarında ne olduğunu, ne yaptığımızı bilmeden, komik olduğumuzu sanarak öğretmenlerimize şaka yapardık. “Hadi bugün 1 nisan şaka yapalım. Ne yapalım? Herkes sınıftan çıksın, öğretmen gelince şaşırsın, sonra girelim bir nisan nisan diye bağıralım” :D İşte böyle aptal şakalar vardı, halen de yapıyorlardır, eminim.
Ufak bir aramadan sonra 1 nisanı Fransa’nın sahiplendiğini öğrendim. Farklı kaynaklara göre farklı görüşler var ancak en çok sözü geçen Fransa şu an. Nedir bu olayı dayandırdıkları temel?
Kral 9. Charles’ın buyruğuyla 1564′te Julien takviminden Gregorian takvimine geçilecekmiş ancak bu değişiklik anca 1567′de kabul edilmiş. Bunun etkisiyle yılbaşı da değişikliğe uğradı. 1 Nisan olan yılbaşı 1 Ocak’a alındı. Düzenlenen kutlamalar da 1 Ocak’a aktarıldığı halde bazı insanlar kralı ve birbirlerini kafaya almak için tebrikleşmeler ve aldatmalar olmuş. Bundan sonra da bir nisan şakaları tüm Avrupa’ya yayılmış.
Bu bir nisan değişikliği belki de Kanuni Sultan Süleymanın pek bilinmeyen bir cevabı üzerine olmuş. Doğruyu söylemekten kaçınmayan Fransızlara göre Poisson d’Avril’in (Nisan Balığı’nın) kaynağı bir Osmanlı belgesinde bulunmaktadır. 16. yüzyılda Fransa Kralı Birinci François, Alman İmparatoru Şarlken’e esir düşmüştü. François çareyi Osmanlı Hükümdarı Muhteşem Süleyman’dan yardım istemekte bulmuş. İşte 1 Nisan’ın gerçek yüzü Kanuni Sultan Süleyman’ın bu yardım isteğine verdiği tarihi cevabında bulunmaktadır.
Muhteşem Süleyman’ın cevabının tam metni şöyle:
“Ben ki, Akdeniz’in ve Karadeniz’in ve Rumeli’nin ve Anadolu’nun Karaman’ın ve Rum’un ve Dulkadır Vilayeti’nin ve Diyarbakır’ın ve Acem’in ve Şam’ın ve Halep’in ve Mısır’ın ve Mekke’nin ve Medine’nin ve Kudüs’ün ve bütün Arap diyarının ve Yemen’in ve daha nice memleketlerin -ki yüce atalarımızın ezici kuvvetleriyle fethettikleri ve benim dahi ateş saçan kılıcımla fetheylediğim nice diyarın sultanı ve padişahı Sultan Bayezıd oğlu Sultan Selim Han oğlu Sultan Süleyman Han’ım. Sen ki, Françe vilayetinin kralı Françesko’sun. Sultanların sığınma yeri olan kapıma, sadık adamın Frankipan ile mektup gönderip ve bazı ağız haberi dahi ısmarlayıp; memleketinizin düşman istilasına uğradığını,hapse atıldığınızı bildirip; kurtarılmanız hususunda bu tarafta yardım ve medet istemişsiniz. Her ne ki demiş iseniz, yüksek katıma arz olunup teferruatıyla öğrendim. Padişahların bozguna uğraması ve hapsedilmesi şaşılacak şey değildir. Gönlünüzü hoş tutup hatırınızı incitmeyiniz. Ulu ecdadımız daima düşmanı kovmak ve memleketler fethetmek için seferden geri kalmamıştır. Biz dahi onların yolundan yürüyüp, her zaman memleketler ve sağlam kaleler fetheyleyip; gece-gündüz atımız eğerlenmiş ve kılıcımız kuşanılmıştır. Sen ki Frençe eyaletinin kralı Françesko! Ne eğerlenecek atın ne kuşanılacak kılıcın kalmadığına binayen Abrul (Nisan) ayının ilk günü irice bir sazan baluğunun kuyruğundan tutasın, tek lahsada gövdene indiresün ki bundan başka diyeceğim yoktur. Afiyet olsun, Allah hayırlar versin ve iradesi ne ise o olsun. Bunun dışındaki durum ve haberleri adamınızdan sorup öğrenirsiniz, vesselam!”
1 yorum ↓
Çok Komik :S Kaynak ta referans gazetesi… Tabi metin üzerinde değişiklik yapılmış. Tarihte önemli bir yer edinmiş bu mektubun basit şeyler uğruna popülist mekanlarda harcanması yazık oluyor.
Söz sizin