f-q-klavye

Kullandığımız Türkçe klavye

Her gün yazı yazarken klavyeye baka baka ya da bakmadan zaman geçiriyorsunuz. Hiç dikkat ettiniz mi harflerin dağılımına?

Türkçe karakter olarak nitelediğimiz 6 harf (Ğ, Ü, Ş, İ, Ç ve Ö) Q klavyede en sağda emaneten duruyorlar. Türkçe Q klavye diye uydurulan bir pazarlama yalanıdır bu. Adı bile yabancı. Hemen sağ tarafa çakılıp yutturulmuştur insanlara.

Q klavyenin dışında Türkçe’ye uygun olarak yapılmış F klavye mevcut. Aşağıdaki görsellerde  Türkçe’de en çok kullanılan harflerin klavyeler üzerindeki yerleşimlerini görülüyor. F klavyedeki harfler daha derli toplu duruyor.
Q klavyede sık kullanılan tuşlar

F klavyede harflerin kullanım sıklığı %49’u sol ele %51’i de sağ ele dağılmıştır.

F klavyede sık kullanılan tuşlar

F klavyenin hikayesi

Türkçe sözlerde çok sık kullanılan seslerin karşılığı olan harfler F klavyede en kolay ulaşılabilecek yerlere serpiştirilmiştir. Türkçedeki harflerin kullanılma oranlan, ünlü-ünsüz ses ilişkileri, hece ve söz yapısı, parmakların kuvvet, yetenek ve işleklikleri göz önünde bulundurularak üretilen F klavye, bu özellikleri bakımından Türkçeye çok uygundu. Yaklaşık 30.000 Türkçe sözün ölçü alındığı bir değerlendirmede a harfi 26.323, e harfi 16.308, k harfi 13-542, i harfi 13.384, m harfi 11.263, l harfi 10.496, t harfi 9-669, r harfi 8.698 kez geçmekteydi. Bu oran göz önünde bulundurularak söz konusu harfler, F klavyede en uygun yerlere yerleştirilmiştir. Q klavyede ise en çok kullanılan harfler tabir caizse klavyenin en ücra köşelerine dağıtılmış durumdadır. Buna karşılık, Türkçede 30.000 sözde sadece 125 defa geçen ve en az kullanılan harf olan j harfi, Q klavyede en uygun yere konulmuştur. F klavyede bu harfin yerinde Türkçede en fazla kullanılan ünsüz olan k harfi bulunmaktadır.

Ülkemizde Bakanlıklar Arası Standardizasyon Komitesi 20 Ekim 1955 günü F klavyenin bu özelliğini resmen kabul etmiş, daha sonra Türk Standartları Enstitüsü ile Devlet Malzeme Ofisi de bu kararı benimsemiştir.

F klavyenin önündeki engeller

  • İşletmelerin neredeyse hepsinin Q klavye kullanıyor olması.
  • İnsanların alışkanlıklarından vazgeçmesi zordur.
  • Birçok yazılımda kısayolların Q klavyeye göre düzenlenmesi.
  • Yasalardaki boşluklar Q klavyenin kullanımına çanak tutuyor.

F klavyenin yaygınlaşması için ne yapabilirsiniz?

  • Gözünüzü karartıp bir F klavye satın alın, kullanın. Özellikle öğrenciler için şu tatil günleri yeni bir şeyler öğrenmenin tam zamanı. (Bulmak zordur. İnternette arıyorsanız daha çok F ve Q klavyenin karşılaştırmalarına rastlayacaksınız.)
  • Satın almayacak olsanız da satış görevlilerine sorun F klavye olup olmadığını. Müşteriden F klavye talebinin arttığını gören satıcı arz etmeye de başlayacaktır.
  • F ve Q klavye hakkında bilgi sahibi olup bilginizi paylaşın.

Sonuç : Q klavyenin nereden çıktığını araştırırken F klavye gerçeğini öğrendim. Bilimsel bir araştırmanın ürünü F klavye. Sadece Q klavye kullandım şu günlere kadar. Birkaç gün içinde F klavye alıp kullanmaya başlıyorum. Q klavye ile F klavye farkını yazıya dökerim bir süre sonra.

Kaynaklar

  1. Prof. Dr. Şükrü Haluk Akalın -Q klavye sorunu ve bilgisayarlarda Türkçe karakterler
  2. T-infection – F klavye
  3. Vikipedi – F klavye
  4. Zemberek Nlp – F ve Q’nun savaşı

3 comments

  1. Belçikada ise, diğer ülkelerin aksine hala azerty kullanılıyor ve aceba ne zaman qwerty ye geçerler diye daha geçenlerde haberler çıkmıştı. benim için azerty bir alışkanlıktır, nadiren bir yerde qwerty ye rastladığımda, başımın çaresime bakıyordum, zira azerty ile arada pek fark yoktu.
    Türkçe klavyesine gelince, biz Türkiyeye gittiğimizde, sizin bahsettiğiniz q klavyeyi hep görmüşümdür. qwerty ye benzettiğim içinse bu klavyede yazabiliyorum.

    Sizin bahsettiğiniz meseleyi daha önce de okumuştum, hatta F klavyesinin çok iyi olduğuna dair İngilizce bir makale dahi var.

    Elimin altındaki klavye azerty iken bilgisayarı Türkçeye çevirince yazması rahat olmadığından sırf ayrı bir klavye almayı düşümüyorum. Fakat bu F klavyesini düşünüyorum ama tabletimde f ye geçtiğimde (bendeki azerty/qwerty alışkanlığı olduğu için olsa gerek) çok zorlandım. Şu an bile q ye çevirdim tabletteki klavyeyi ve öyle yazıyorum.

    Türkçe klavye alırken hangisini alsam diye hala düşünmekteyim. Çünkü ben sürekli azerty (ilerde qwerty ye geçilirse qwerty) ve Türkçe bir klavye arasında sürekli geçiş yapmalıyım hergün.

    1. Fe klavye öğrenmeye başlarken etiket ve ayrı klavye çözümlerine gitmiştim. 1-2 hafta zorlu geçiyor ancak sonrasında çok rahat. Q klavye olsa bile 10 parmak öğrendikten sonra orada ne yazdığının önemi kalmıyor.

      Aşağıdaki bağlantı Fe klavye öğrenmek için faydalı:

      http://turkegitim.net/FKlavye/

Bir Cevap Yazın